blog background
 
ONR1934: Obóz Narodowo-Radykalny
Bóg, honor, Ojczyzna,nacjonalizm, patriotyzm, radykalizm, przyszłość
metka_epoznan
KinONR: "Kultura Pruska" - recenzja
ok
38
not ok
122
liczba odsłon: 336


,,Pruska kultura” to polski film niemy z 1908 roku, poruszający problematykę walki z duchem polskości poprzez masową germanizację w zaborze pruskim. Jest to najstarszy zachowany polski film fabularny. We Francji wyświetlano go pod tytułem „Cierpienia Polski”. Przez lata był uważany za całkowicie utracony.

Na przełomie 1907 i 1908 roku, Mojżesz Towbin, właściciel warszawskiego iluzjonu przy ulicy Marszałkowskiej 118, zdecydował się na produkcję filmu fabularnego o tematyce aktualnej wszystkim Polakom. Było to prawdopodobnie pierwsze tego typu przedsięwzięcie na ziemiach polskich pod trzema zaborami. Nie wiemy, jaki był pierwszy, autorski tytuł dzieła Towbina ani czy w ogóle doszło do jego projekcji, ponieważ według relacji prasowych carskie władze administracyjne natychmiastowo je ocenzurowały. Jest jednak pewne, że film pokazywano za granicą, m.in. w Rosji, we Francji oraz we Włoszech. W 1914 roku, po wybuchu I wojny światowej z powodzeniem wyświetlano go w zaborze rosyjskim, gdzie panowały już inne warunki polityczne. Wówczas wśród widowni stołecznej popularne były filmy przedstawiające walkę i wojnę.

Ośmiominutowe dzieło filmowe miało się składać z siedmiu części: 1) ,,Szkoła ludowa we Wrześni”, 2) ,,Profesor Kulturtreger”, 3) ,,Katusze dzieci”, 4) ,,Wywłaszczenie”, 5) ,,Pruskie żołdactwo”, 6) ,,Wóz Drzymały”, 7) ,,Apoteoza Polski (Jutrzenka)”. Jego fabuła została osnuta na kanwie autentycznych wydarzeń, które rozegrały się w Wielkopolsce. Pierwszym z nich z nich był strajk dzieci z Wrześni, a drugim – protest wielkopolskiego chłopa Michała Drzymały, który nie otrzymawszy od władz pruskich zgody na budowę domu na własnej ziemi, zamieszkał w wozie cyrkowym. Film przedstawiał także brutalne przesiedlenia Polaków przez Hakatę. Jego pomysłodawca wszystkie te wydarzenia precyzyjnie połączył w całość, skupiając je na losie jednej wielkopolskiej, trzypokoleniowej rodziny – jej zmaganiach z pruskim aparatem biurokracji i nękaniu przez żołnierzy. Na obrazie filmowym można dostrzec, jak prusacy, którzy wtargnęli na teren gospodarstwa chcą odebrać dziecko jego rodzicom, wymuszają na nich poczęstunek, a następnie próbują molestować jedną z kobiet. Scenom tym towarzyszy duża ekspresja – prześladowcy zuchwale panoszą się po polskim domu, drwią i poniżają jego mieszkańców oraz zachowują się agresywnie. Rodzina zaś okazuje wielką rozpacz i cierpienie, wyrażoną błagalnymi gestami kobiet. Pokazano także otuchę, jaką Polacy znajdują w wierze katolickiej. Już na początku biesiady do izby wchodzi mężczyzna trzymający w dłoni sztandar z wyhaftowanym wizerunkiem Marii z Dzieciątkiem. Zgromadzeni okazują szacunek sztandarowi.

Kolejna scena ,,Pruskiej kultury” przedstawia budynek szkoły, u progu którego czeka niemiecki nauczyciel, lekceważący ukłon jednego z rodziców prowadzących dziecko. Wewnątrz klasy na dzieci spogląda portret cesarza Wilhelma, a nauczyciel wystukuje pałeczką rytm, w którym maszeruje za oknem niemieckie wojsko. Najbardziej poruszającą w naszej ocenie sceną jest ta podczas której nauczyciel pisze na tablicy zdanie: ,,Gott beschütze dich Gross Deutschland” („Niech Bóg was chroni, o Wielkie Niemcy”). Chłopiec, którego widzieliśmy wcześniej z rodziną, na znak protestu podchodzi do tablicy, zmazuje napis ,,Gross Deutschland” i zapisuje zamiast niego ,,Polsko kochana”. Za taki akt odwagi czeka go wyprowadzenie z klasy i chłosta. Dalszy rozwój wydarzeń jest błyskawiczny. Pobite i zapłakane dziecko wraca do domu. Na ten widok wzburzony ojciec idzie pod szkołę i szuka nauczyciela, z którym wdaje się w sprzeczkę. Wkrótce rodzic zostaje zadenuncjowany na posterunku wojskowym. Znów widzimy chłopskie domostwo, gdzie ojciec z czułością odnosi się do syna. Widok ten przerywają żołnierze, którzy zabierają ze sobą głowę rodziny, otoczonego grupą zrozpaczonych kobiet. Także tym ujęciom towarzyszy ogromna ekspresja, która oddziałuje na emocjonalność widza, budząc w nim (minimum) niechęć do Prusaków i współczucie dla polskich bohaterów. Chwilę później w filmie możemy dostrzec, jak rodzina zostaje ostatecznie wygnana ze swojego gospodarstwa i przenosi się do cyrkowego wozu w następnym ujęciu. Widzimy umęczonego ojca, który wraca do bliskich z więzienia. Niestety nadejście oddziału niemieckich żołnierzy ponownie zakłóca spokój familii. Waleczny Polak zostaje rozstrzelany. Epilog filmu przyjmuje formę apoteozy, złożonej z dwóch ujęć. W pierwszym widać rodzinę zabitego Polaka, klęczącą nad jego ciałem. W drugim ujęciu widać osoby w rozmaitych „miejskich strojach”, co można interpretować jako próbę ukazania Polaków wszystkich stanów.

Wydarzenia ukazane w tym krótkim seansie w jasny sposób odwołują się do aktualnej wówczas rzeczywistości – prowadzonej na ziemiach polskich w zaborze pruskim polityce Kulturkampfu, strajku dzieci we Wrześni (lata 1901 i 1902) oraz sprawy Michała Drzymały (w latach 1904–1909). Oba zdarzenia były w świadomości polskich odbiorców symbolami bezwzględnej germanizacji ze strony władz niemieckich oraz walki Polaków w obronie własnej kultury. Film ,,Pruska kultura” korespondował z szeregiem innych form kulturowego nawiązywania do wydarzeń wrzesińskich (w tym pocztówkami ze zdjęciami przedstawiającymi protest szkolny oraz rzeźbą Henryka Kossowskiego pt. ,,Dzieciom wrzesińskim”). Administracja pruska konsekwentnie uniemożliwiała Polakom wznoszenie własnych domostw, gdyż wymagało to zgody niemieckich urzędników. W Poznaniu działał również Deutscher Ostmarkenverein (Niemiecki Związek Marchii Wschodniej, potocznie zwany Hakatą), który konsekwentnie realizował zadanie wynaradawiania ludności i likwidowania wszelkich oznak pielęgnowania własnej tożsamości – zachęcono wówczas Niemców do osiedlania się na terenach Polski i zajmowania nieruchomości, przejmowania znaczących dziedzin gospodarki. Związek ten skupiał szerokie grono niemieckich elit, lobby domagającego się również zniesienia polskiej prasy. O wyjątkowym zawzięciu i żywionej nienawiści niech świadczy choćby przesłanie organizacyjne Hakaty: „Stoicie naprzeciw najgroźniejszego, najbardziej fanatycznego wroga dla niemieckiej egzystencji, niemieckiego honoru oraz niemieckiej reputacji na całym świecie: wobec Polaków”.

Kopia filmu została odnaleziona w archiwum filmowym w Bois-d’Arcy w 2000 roku przez historyków filmu, Małgorzatę i Marka Hendrykowskich z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zużycie perforacji sugerowało, że kopia była mocno eksploatowana. Oryginalna szpula z filmem pozostała w archiwum francuskim, a do Polski trafiła w 2008 r. cyfrowa wersja filmu, w setną rocznicę jego pierwszych publicznych pokazów. Prapremiera ,Pruskiej kultury”, po napisaniu nowej ścieżki dźwiękowej przez Krzesimira Dębskiego, odbyła się 31 stycznia 2009 we Wrześni, podczas noworocznego spotkania burmistrza z mieszkańcami miasta.

,,Pruska kultura” spotyka się z naszym szczególnym uznaniem. Dzieło filmowe w ciągu ośmiu minut znamiennie przedstawia jedynie pewien fragment polskiej codzienności w okresie zaborów. Jest to ekranizacja części historii wieloletniego zmagania się Polaków z najeźdźcą, zaślepionym nienawiścią i chęcią zniszczenia wszystkiego, co w polskim dorobku było wypracowane, trwałe i piękne. Zarówno treść ,,Pruskiej kultury”, jak i fakt odnalezienia jej po tylu latach wzbudza wzruszenie. Jest to film, który powinien zająć osiem minut w życiu każdego współczesnego Polaka.

WASZE KOMENTARZE
Autor bloga wyłączył możliwość komentowania tego wpisu
avatar
ONR1934
ONR1934.epoznan.pl
RSSsend_message
Złoty słońca blask dokoła,
Orzeł Biały wzlata wzwyż,
Dumne wznieśmy w górę czoła,
patrząc w Polski Znak i Krzyż,

Polsce niesiem odrodzenie,
Depcząc podłość, fałsz i brud,
W nas mocarne wiosny tchnienie,
W nas jest przyszłość,
Z nami lud,

Naprzód idziem w skier powodzi,
Niechaj wroga przemoc drży,
Już zwycięstwa dzień nadchodzi,
Wielkiej Polski moc to my!
Wielkiej Polski moc to my!

Naprzód idziem zbrojni duchem,
Antychrysta pędzić precz.
Matko Boża nas wysłuchaj,
Błogosław Chrobrego Miecz!
Błogosław Chrobrego Miecz!

(Hymn Młodych)
POLECANE STRONY
onr.com.pl

kierunki.info.pl

twitter.com/OnrWielkopolska
ARCHIWUM WPISÓW
Wszystkie zbrodnie Tęczowego Jacka (11 paź 2018)
Paliwo- w Poznaniu (7 wrz 2018)
Spotkanie rekrutacyjne w Słupcy (30 sie 2018)
Marsz w obronie rodziny vs marsz degeneratów (20 sie 2018)
Śrem & Międzychód: Paliwo minus (14 sie 2018)
ONR Poznań na Marszu Powstania Warszawskiego (2 sie 2018)
ONR Poznań solidarny z HVIM (1 sie 2018)
ONR Kalisz pamięta o zbrodni Wołyńskiej (17 lip 2018)
Rocznica Czerwca 1956 - relacja (10 lip 2018)
Marsz dla życia (19 cze 2018)
KinONR: "Kultura Pruska" - recenzja (28 maj 2018)
Sprzedawczyk Jakubiak (27 maj 2018)
Poza lasem (18 maj 2018)
Poza lasem (18 maj 2018)
Marsz Pileckiego (13 maj 2018)
1.05 - Nie dla UE, USA i NATO (3 maj 2018)
Pomoc dla Stasia (1 maj 2018)
Rocznica zbrodni katyńskiej (21 kwi 2018)
ONR uderza w PiS: Dobra zmiana czy takie samo zło? (18 mar 2018)
Dobra zmiana czy to samo zło? (15 mar 2018)
Kobietom w dzień kobiet (8 mar 2018)
VI Kaliski Marsz Pamięci Żołnierzy Wyklętych oraz Bieg Tropem Wilczym (7 mar 2018)
II Bieg Tropem Wilczym w Torzeńcu. (4 mar 2018)
Zaproszenie na marsz żołnierzy wyklętych (25 lut 2018)
Biegi Tropem Wilczym (19 lut 2018)
Gniezno: Marsz Zwycięstwa (17 lut 2018)
Upamiętnianie AK na landach (16 lut 2018)
14.02 (14 lut 2018)
Geneza NSZ - wykład w Ostrzeszowie (8 lut 2018)
Wykład: Geneza NSZ (5 lut 2018)
Izreal - wzór państwa szowinistycznego (29 sty 2018)
Koncert Patriotyczny- relacja (28 sty 2018)
Rocznica wybuchu Powstania Styczniowego (22 sty 2018)
Poznań dla życia (21 sty 2018)
Rocznica wyzwolenia Swarzędza (17 sty 2018)
Pielgrzymka Kibicowska (15 sty 2018)
Kalisz upamiętnił Dmowskiego (7 sty 2018)
Obchody Powstania Wielkopolskiego (28 gru 2017)
Słodka Krew w Kaliszu i Ostrzeszowie (24 gru 2017)
Jeden naród ponad granicami! (23 gru 2017)
Słodka Krew w Poznaniu (16 gru 2017)
Leszno w hołdzie ofiarom Stanu Wojennego (13 gru 2017)
Działalność intelektualna w Lesznie (11 gru 2017)
Słodka Krew- zaproszenie (4 gru 2017)
Love Animals, hate antifa (2 gru 2017)
Przemówienie przedstawiciela ONR na Marszu Niepodległości (27 lis 2017)
Wywiad z Tubą z zespołu "Wróg" (25 lis 2017)
Mieszkańcy Leszna nie chcieli Michnika (21 lis 2017)
Kompromitacja skrajnej lewicy i Tęczowego Jacka (17 lis 2017)
Antifa nie przeszła (16 lis 2017)
Wielkopolanie na Marszu Niepodległości (12 lis 2017)
Gniezno bohaterom! (6 lis 2017)
Kalisz bohaterom! (4 lis 2017)
Grodziszczanie bohaterom! (2 lis 2017)
Śremianie ku pamięci bohaterów (31 paź 2017)
ONR Poznań ku pamięci bohaterów (29 paź 2017)
Pamiętali o bohaterach w Ostrzeszowie (26 paź 2017)
Wielkopolska pamięta o Operacji Tanneberg (24 paź 2017)
Natura, ekologia, ONR (23 wrz 2017)
ONR Poznań na landach (12 wrz 2017)
ONR Wielkopolska na portalu Twitter! (11 wrz 2017)
Stop dopalaczom (5 wrz 2017)
NR Obóz letni 2017 (24 sie 2017)
Anarchiści i policja (4 sie 2017)
Ostrzeszów pyta o kwestię uchodźców (24 lip 2017)
Poznaniacy pamiętali o Krwawej Niedzieli (14 lip 2017)
Bohaterom Czerwca (6 lip 2017)
List do imama Chadida (28 cze 2017)
Ucziliśmy 3 rocznicę swojej reaktywacji - film (20 cze 2017)
Marsz dla Życia (12 cze 2017)
3 rocznica reaktywacji ONR w Poznaniu (11 cze 2017)
Marsz Pileckiego (5 cze 2017)
Dzień dziecka (1 cze 2017)
Urodziny Z. Tuszewskiego (26 maj 2017)
Tytka dla bohatera (3 kwi 2017)
Relacja z akcji "Imigracja ze wschodu - zagrożenie polskiego narodu" (29 mar 2017)
Pielgrzymka do Sanktuarium Maryjnego w Sobocie (28 mar 2017)
Imigracja ze wschodu - zagrożenie polskiego narodu (15 mar 2017)
Poznaniacy wyklętym (4 mar 2017)
Marsz żołnierzy wyklętych w Kaliszu (2 mar 2017)
Relacja z biegów Tropem Wilczym współorganizowanych przez Brygadę Wielkopolską ONR (28 lut 2017)
Po spotkanich z Kajetanem Rajskim w Ostrzeszowie i Śremie (23 lut 2017)
Kajetan Rajski w Ostrzeszowie i Śremie (22 lut 2017)
Stanisław Srokowski o marksizmie kulturowym (18 lut 2017)
VI Toast za zwycięstwo (14 lut 2017)
VII Marsz Zwycięstwa - relacja (12 lut 2017)
Tworzymy media narodowe! (7 lut 2017)
Nacjonalizm chrześcijański — wielka idea i wielka odpowiedzialność (5 lut 2017)
Słodka Krew (1 lut 2017)
Krzewienie wiedzy o powstańcach wielkopolskich (29 sty 2017)
#GermanDeathCamps, Studenci 3 wieku, Kijowski obalę demokrację w KOD, nowe potknięcia tęczowego Jacka (27 sty 2017)
Oświadczenie dotyczące „Protestu Studentek i Studentów” (25 sty 2017)
Podporucznik Szkot nie żyje (24 sty 2017)
Rocznica mordu w Lesie Skarszewskim (20 sty 2017)
Amazon odpowie za znieważenie barw narodowych (17 sty 2017)
Słodka krew - zaproszenie (15 sty 2017)
Zmarł oficer KBW, Zygmunt Bauman (9 sty 2017)
Kalisz pamięta o Dmowskim (3 sty 2017)
Brygada Wielkopolska powstańcom (30 gru 2016)
98 rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego (28 gru 2016)
"Kocham moją Ojczyznę – Kartka dla Bohatera na Kresach” w Kaliszu (23 gru 2016)
Spotkanie opłatkowe (17 gru 2016)
Upamiętnienie ofiar stanu wojennego (14 gru 2016)
Antykomuna 2016 - relacja (12 gru 2016)
List otwarty do Caritasu Archidiecezji Białostockiej (9 gru 2016)
Adwent - czas przygotowań (7 gru 2016)
Nawracanie Behemotha (5 gru 2016)
Stanowisko ONR ws. projektu nowelizacji Prawa o zgromadzeniach (2 gru 2016)
Białe protesty w Poznaniu (1 gru 2016)
III Marsz Pamięci Synów Ziemi Śremskiej - relacja (30 lis 2016)
1 listopada w Ostrzeszowie (29 lis 2016)
ONR Poznań na Marszu Niepodległości (18 lis 2016)
Kontra do Marszu Równości (24 wrz 2016)
Pamięci ofiar sowieckiej agresji (20 wrz 2016)
Poznań w hołdzie Powstańcom (8 sie 2016)
Upamiętniliśmy ofiary ludobójstwa wołyńskiego (12 lip 2016)
Uczciliśmy pomordowanych więźniów Fortu VII (11 lip 2016)
Marsz dla Życia (9 lip 2016)
60. rocznica Czerwca '56 (6 lip 2016)
Relacja z Turnieju Piłkarskiego im. Powstańców Czerwca ‘56 (15 cze 2016)
Poświęcenie figury Chrystusa (5 cze 2016)
1050 rocznica Chrztu Polski (24 maj 2016)
Przeciwko zatruwaniu Warty! (23 maj 2016)
Marsz Pileckiego w Poznaniu! (18 maj 2016)
Msza ONR-owców zakazana w Poznaniu! (12 maj 2016)
Słodka Krew dzieciom! (9 maj 2016)
Msza Święta w intencji ks. Jacka Międlara (4 maj 2016)
Władze miasta przeciwko nacjonalistom! (3 maj 2016)
POLexit - Polska bez UE (1 maj 2016)
Urodziny Zbigniewa Tuszewskiego (26 kwi 2016)
W hołdzie pomordowanym w Katyniu (20 kwi 2016)
82 lata marszu ku Wielkiej Polsce! (14 kwi 2016)
ONR na Jasnej Górze (12 kwi 2016)
Sport, zdrowie, nacjonalizm, ONR! (12 kwi 2016)
Miesiąc Pamięci Narodowej! (7 kwi 2016)
Gen. Podhorski zasłużonym dla miasta Poznania (5 kwi 2016)
Nacjonalistyczny turniej sztuk walki First To Fight (1 kwi 2016)
Polak, Węgier, dwa bratanki, czyli ONR z wizytą w Budapeszcie (31 mar 2016)
Ruszamy! (30 mar 2016)